Racisme en opvoeding

Racisme en opvoeding

Het is aan actueel onderwerp de laatste paar weken: racisme. En dan vooral racisme tegen onze zwarte medemens. De Black Lives Matter-protesten in zowat de hele wereld. Ik heb me er nog niet duidelijk en zeker niet openbaar over uitgesproken, omdat ik het lastig vind. Ik ben absoluut tegen racisme in welke vorm dan ook. Maar ik vind het lastig dat de concentratie nu zo ligt op racisme tegen zwarte mensen. Als iemand roept “all lives matter” wordt er al snel boos gereageerd en gezegd: “Dat is zo, maar de zwarte levens zijn in gevaar dus we strijden nu daarvoor!” De vergelijking wordt wel eens gemaakt met een brandend huis dat geblust moet worden. “All houses matter”, dat is mooi, maar niet “all houses are on fire”.

Voor mijn gevoel worden nu heel veel groepen vergeten. Het is een feit dat er veel racisme is tegen zwarte mensen. Maar niet alleen maar tegen zwarte mensen, maar tegen een heleboel anderen ook. Er is ook heel veel racisme en haat tegen homo’s, joden, gehandicapten, moslims, vluchtelingen, laaggeletterden, etc. Elke dag, en dat komt lang niet altijd groot in het nieuws. Die mensen worden voor mijn gevoel nu vergeten. En “Black, gay, jewish, muslim, refugee, illiterate, handicapped lives matter” is zo’n mond vol. Is het dan niet toch beter om wel “all lives matter” te gebruiken, om zo de boodschap te geven dat wie je ook bent, hoe je er ook uit ziet, waar je ook in gelooft, je leven er altijd toe doet? De groep mensen die nooit last heeft van haat, racisme en vooroordelen is misschien wel kleiner dan de groep mensen die er wel last van heeft. En die gehele groep moet gehoord, geholpen en gesteund worden, is mijn mening.

En dan komen we bij het punt opvoeding aan. Want dat racisme tegen wie dan ook fout is, dat is voor mij duidelijk. Maar ik wil dat ook graag aan Wolf meegeven. En dan wel op de juiste manier. Want ik ben er niet bij als hij op school of over een aantal jaar buiten misschien racistische dingen hoort, ziet of leert van vriendjes. Dus dan wil ik graag dat hij genoeg heeft geleerd om daar niet in mee te gaan en zijn gedrag niet te laten beïnvloeden.

Maar hoe dan? Tot nu toe heb ik nooit de nadruk gelegd op de verschillen tussen mensen. Voor mij is iedereen gewoon mens. Ongeacht je religie, hoe je eruit ziet, wat voor kleur huid of haar je hebt, of je een hoofddoek draagt, in een rolstoel zit, of wat dan ook. Vanbinnen zien we er allemaal hetzelfde uit. Iemand is niet “zwart”, iemand is mens. Net als wij. Dus ik heb nog nooit tegen Wolf bewust gesproken over mensen met een andere huidskleur, of bewust gewezen naar een hoofddoekje of boerka om uit te leggen wat dat is en waarom mensen dat dragen. Nooit bewust de aandacht gevestigd op mensen die nog geen Nederlands spreken of iemand die ons voorbij rijdt in een rolstoel, of twee mannen die hand in hand over straat lopen. Ik loop altijd gewoon door zonder te kijken en zonder iets bijzonders te doen, behalve aan de kant gaan als iemand in een rolstoel er anders niet langs kan. Op die manier hoopte ik juist dat Wolf zou zien en denken: “Hé, mama doet gewoon zoals altijd, dus die mensen die er misschien anders uitzien of anders doen zijn niet raar of eng of minderwaardig.” Ik ben zijn voorbeeld, zijn spiegel. Hoe ik ermee omga, zo zal hij ermee omgaan. Als voorbeeld de vrouw die in ons hostel werkte in Ramallah. Wolf was toen bijna 2,5 en had nog nooit een vrouw met een hoofddoek gezien, dus dit was de eerste keer dat hij dat zag. En hij was bang voor haar. Zij vond hem geweldig, dat schattige peutertje met zijn grote blauwe ogen en blonde krullen, en zocht contact met hem, maar hij vond het eng. Ik heb er destijds niet de aandacht op gevestigd, maar juist gewoon normaal gedaan als zij in de buurt was. Voor mij is een hoofddoek dragen net zo normaal als een t-shirt dragen (behalve dan dat doorgaans wel iedereen een trui of shirt draagt, maar niet iedereen een hoofddoek, maar ik vind er niks geks aan en het staat mensen nog goed ook), en daar zeg ik ook niks over tegen Wolf, dus waarom hierover wel? Dus ik ben gewoon gaan zitten en eten, gewoon rondlopen terwijl zij rondliep, gewoon met haar praten zoals ik met iedereen praat. zodat Wolf hopelijk zou zien dat hij niet bang voor haar hoefde te zijn omdat ik dat ook niet was en zou zien dat ik niks geks of raars zag. Achteraf denk ik: ik had misschien beter wel het hoofddoekje kunnen benadrukken en uitleggen waarom ze dat droeg, als ik wil dat hij het als normaal ziet. In plaats van het een soort van te negeren. Dus dat kan ik misschien in het vervolg anders doen.

Want nu met al die protesten overal en de reacties daarop las ik van meerdere mensen ongeveer het volgende: “Ik vind het jammer dat er wordt gezegd dat iedereen hetzelfde is, want we zijn wél allemaal anders, en juist dat maakt de mensheid zo mooi.” Sommige mensen blijken juist van mening te zijn dat je wél de aandacht mag vestigen op iemand die er anders uitziet, zolang die aandacht positief is. Dus dat ik best tegen Wolf iets mag zeggen als: “Kijk hoe mooi haar kleur shirt bij haar donkere huidskleur past” of “wat een prachtige hoofddoek draagt die mevrouw”. En er juist wel over mag praten als iemand een donkere huidskleur heeft, dat mag benoemen naar hem en uitleggen waarom. Dat ik mag uitleggen dat iemand die we tegenkomen in een rolstoel zit omdat diegene een ziekte of handicap heeft. Dat ik kan uitleggen dat de meneer die we zagen geen Nederlands sprak omdat hij nog maar kort in Nederland woont nadat hij is gevlucht voor oorlog. Dus dat ik wel de nadruk mag, en misschien zelfs moet, leggen op dat soort verschillen. Omdat hij pas kan begrijpen dat iedereen ondanks verschillen evenveel waarde heeft in het leven, als hij die verschillen kent.

Ik heb nog nooit een punt in de opvoeding zo lastig gevonden als dit… Het is zo moeilijk om je in te leven in dit onderwerp als je zelf nooit met haat en racisme te maken hebt gehad. Waar doe ik goed aan? Wat willen die mensen zelf graag?

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s